Struik
In het ontwerp van de tropotuin spelen de Eucalyptus, bamboe,
palm en banaan een hoofdrol.
In de struikensfeer
zijn Camelia en Rhododendron erg geschikt. Het donkere, leerachtige blad is wintergroen en contrasteert mooi met bamboe.
Ik houd ook erg van struiken met rood blad, zoals Cercis en cotinus. Het rood harmonieert met bloemen in dezelfde tint en versterkt door het kleurcontrast het weelderige groen.
Een derde reden om voor bepaalde struiken te kiezen is de bloeiwijze. Brugmansia heeft werkelijk schitterende bloemen met een zware geur. Die vergoeilijken het verder nogal pierige uiterlijk van deze struik.
Er zijn
uiteraard veel meer bruikbare soorten.
De hier beschreven
soorten heb ik zelf
in
de tuin. Er zijn
er nog wel meer die in de tropotuin kunnen worden toegepast.
Bekend en te noemen zijn o.a. Aucuba, Laurus,
Mahonia, en Photinia.
Acacia
Acacia
(de
NL naam is mimosa) komt uit Oz en heet daar
wattle. Het is een snelgroeiende, half winterharde struik met fijngeveerd blad die 500 cm hoog kan worden.
Acacia
baileyana (2007)
en Acacia
dealbata (2007 blauwgroen blad) zijn bij mij onvoldoende winterhard gebleken.
Acer palmatum
Er zijn honderden variëteiten van de Japanse esdoorn. Alle zijn
winterhard. Ruwweg zijn ze te onderscheiden in opgaand (tot een paar
meter) of paddestoelvormig, rood, groen of bont, en met handvormig of
diep ingesneden blad. Veel cultivars hebben fraaie gele of rode
herfstkleuren. De rode, opgaande soorten combineren zeer fraai met
bamboe. De brede en lage vorm van de paddestoelvormige Acers is ook
zeer bruikbaar.
- Acer palmatum 'bloodgood' (2009) is opgaand en rood;
- Acer palmatum 'dissectum' (2009) is paddestoelvormig met lichtgroen zeer fijn ingesneden blad.
Bus in Sappemeer is een gespecialiseerde kweker.
Albizia
Albizia Julibrissin (zijdeboom of Perzische slaapboom) kan een meter of
5 hoog en even breed worden en heeft dubbelgeveerd blad dat zich 's nachts dichtvouwt. Lichtroze
bloemen.
- De cultivar 'Summer chocolate' (2007) heeft roodbruin
blad en is de eerste winter bezweken.
- In
2008 'Boubri' aangeplant. Die heeft de koude winters van 2009 en 2010 goed doorstaan.
- 'Evi's purple' (2011) is een nieuwe introductie met roodachtig blad.
- A. Coreana (2011) is een soort die sneller groeit en wellicht een behoorlijke boom wordt.
Aralia
Deze 'Duivel's wandelstok' is een uit Japan afkomstige struik of
eigenlijk een kleine boom.
Aralia wordt tot 8 meter hoog, en heeft tot 1 meter grote, complex
samengestelde bladeren. In de herfst komen er clusters van witte tot
roze bloemetjes. Het boompje verspreidt zich snel door opschot. De
herfstkleuren zijn opvallend mooi.
Brugmansia
Schitterende plant met lichtgroen loof en grote,
trompetvormige, bloemen
in verschillende kleuren. De hele tuin ruikt ernaar, met name 's
avonds. Doet het in de volle grond beter dan in een
pot, maar moet 's winters naar binnen.
Buddleja
Buddleja
davidii
is de bekende
vlinderstruik. Omstreeks 1 april tot een halve meter boven de grond
afknippen. Dan vormt hij meterslange scheuten die in de zomer en het
najaar van roze tot paars bloeien. Ze zijn er ook in het wit. De
bloemen trekken veel vlinders aan.
Callistemon
De lampenpoetser (2008) komt uit Oz en NZ. Groenblijvende struik met
rode bloemen, 'lampenpoetsers'. Houdt van een warme plek met lichte grond, vermengd met turf.
- Bekend is C. citrinus.
De variëteit 'splendens' (2009) wordt 150 cm hoog en is winterhard tot een graad of 10 onder nul.
- C. rigidus (2008) blijft kleiner blijft (tot 1 meter) en is iets harder.
Camelia
Camelia is oorspronkelijk afkomstig uit het oosten van Azië.
Het
is een wintergroene struik of kleine boom met dik, donkergroen,
glanzend
blad en witte, roze of rode bloemen. De bloemen
kunnen enkel, dubbel of gevuld zijn. Er worden
vele hybriden gekweekt.
De plant is in Nederland vooral
bekend als kuipplant maar er zijn ook soorten die geschikt zijn voor de
volle grond. C. japonica is daarvan het beste
voorbeeld. Dit
is een vroege voorjaarsbloeier en in het algemeen vrij goed winterhard.
De sasanqua's zijn najaars- of zelfs winterbloeiers. De winterhardheid
hiervan is wat twijfelachtiger.
Camelia's houden van vochtige, luchtige, enigzins zure grond. Veel mest
is niet goed. Alleen na de bloei kan wat bemest worden om de
knopvorming voor volgend jaar te stimuleren. Camelia’s hebben
als
ze jong zijn een winterdek nodig. De japonica's staan het liefst op een
lichte plek maar niet in de volle zon. De sasanqua's kunnen wel in de
volle zon. Snoei is niet nodig, maar wel mogelijk.
In mien tuun staan:
- C. 'Fairy wand' klein, dubbel, rood, 150 cm, kruipachtige struik
- C. hybride 'Waterhouse' gevuld, roze 200 cm, erg mooi, matig winterhard
- C. japonica 'Adolphe Audusson' halfdubbel, donkerrood, 200 cm, goed winterhard
- C. japonica ‘Apollo’ halfdubbel, rozerood, 250 cm, matig winterhard
- C. japonica 'Berenice boddy' halfdubbel, roze, 300 cm, bloeit in februari
- C. japonica 'Bonomiana' gevuld, roze, 150 cm, bloeit in februari
- C. japonica 'Kick off' donkerroze, gevuld
- C. japonica 'Kimberley' (2011), rode, enkele bloemen..
- C. sasanqua 'Spring Festival' klein, gevuld, roze, 300 cm, opgaande struik, goed winterhard
- C. sasanqua ‘Kanjiro’ syn. 'Hiryu' groot, rood, enkel, 200 cm snelle groeier, vroege bloei, kan in volle zon
Cercis
Cercis canadensis 'Forest Pansy' (judasboom) is een roodbladige struik
(tot 300 cm). Het blad is hangend en hartvormig. In mei verschijnen
roze bloemen.
Choisya
Choisya is een wintergroene, tot 2 meter hoge struik met donker, fijn
blad. Hij bloeit rijk met witte, geurige bloemen die vlinders
aantrekken. Wat wil je nog meer? Choisya 'Aztec pearl' (2009) is een
hybride van C. ternata en - arizonica. Geschikt voor een warme plek.
Citrus
Het is interessant en dankbaar om in de tropotuin 'borderline'
citrusvruchten uit te proberen. Er zijn mandarijnen, citroenen en
'poncirus' of kruisingen daarvan die het op een warme beschutte plek
kunnen uithouden.
- Citrus junos 'Yuzu' (2007) Staat tegen
een zuidmuur. Deze heeft glanzend groen blad, geurige
witte bloemen en geeft eetbare, gele mandarijnvormige vruchten met een
citroenaroma. Schijnt hard te zijn tot -12 graden.
- Morton citrange (2009). Een 100 jaar oude kruising tussen de
winterharde maar bittere Japanse sinaasappel (poncirus trifoliata) en
de zoete Chinese sinaasappel (citrus chinensis). Groot donkergroen
blad, en als ie vrucht draagt grote, eetbare, bitterzoete
citrusvruchten. Nou ja, eetbaar...Marmelade.
Clerodendrum
Clerodendrum brichotomum (kansen- of pindakaasboom) heeft geen
opvallende blad, maar de witte bloemetjes, blauwe bessen en de geur
zijn prettig. 'Purple Blaze' (2010) loopt roodachtig uit.
Cotinus
Cotinus of Pruikenboom is een grote, bolvormige struik met ronde, rode
bladeren. Die vormen een fraai contrast met de blauwe, spitse bladeren
van een eucalyptus of het lichtgroene loof van bamboe. Een zonnige plek
is vereist. De plant is volkomen winterhard en kan goed tegen droogte.
- Cotinus coggryggia
'Royal
purple'. Aziatische soort met wijnrood blad en in mei/juni donkerroze
bloemen. De zaden blijven als wolkjes boven de struik zitten. Hij wordt
tot 3 meter hoog en 2 meter breed. Fraaie, scharlakenrode
herfstkleur.
- Cotinus 'Grace' is een kruising tussen de Amerikaanse
Cotinus
obovatus en de bovengenoemde C. coggryggia en heeft wat groter blad.
Kan tot 5 meter hoog worden
en even breed. De struik kan worden teruggezet en geeft dan zeer
verticale hergroei. Lijkt verdwenen in de winter 2007/8.
Diospyros
Diospyros is een geslacht van meest tropische bomen. Interessant voor de tropotuin zijn met name de kaki en de Amerikaanse persimmon,
D. virginiana (2011), vooral om te proberen vreemde, exotisch aandoende vruchten te kweken.
Fatsia japonica
Veel mensen kennen deze struik als kamerplant. hij is erg nuttig in de
tropotuin: goed winterhard, met esdoornvormige, lichtgroen glimmende
bladeren, en geschikt voor een beschaduwde plek waar veel andere
planten het moeilijk hebben. Groeit vlot en wordt op een goede plek 2
meter hoog.
Ficus carica
De vijg heeft mooi, karakteristiek blad en kan vruchten
opleveren. De cultivar 'Bornholm's diamant' is een
winterharde vijgenboom. ik heb er een voor de tuinmuur op het westen
geplant (2006). Een volgroeide struik
wordt 2,5
m hoog en 3 meter
breed. In de zomer worden de toppen van de jonge
scheuten teruggenomen, zodanig dat er 5 - 6 bladeren aan de
scheut(en) blijven. Hierdoor wordt de aanleg van
nieuwe scheuten vanuit de bladoksels bevorderd en kan er
meer zonlicht in de kroon komen. Aan het einde van het
groeiseizoen zullen
in de oksels van de nieuw gevormde jonge scheuten embryonale
vruchtjes aanwezig zijn. Deze kunnen de winter
overleven en zich het volgende groeiseizoen
verder ontwikkelen.
Aanwezige groene vruchten aan het einde van het groeiseizoen overleven
de winter niet: pluk ze af. In de lente richt de snoei zich op het
ontwikkelen van een evenwichtige kroon. Stakerige, bevroren en kale
scheuten worden terug geknipt op één knop om
nieuwe groei
te stimuleren. Overtollige zijscheuten worden van de hoofdgesteltakken
geknipt. Dit zorgt voor een open struikvorm, zodat het (zon)licht goed
de
hoofdgesteltakken kan bereiken.
Hibiscus
Hibiscus
syriacus
komt uit
China. Een rechtopgaande struik die nogal stijfjes aandoet en het pas
laat verschijnende blad is niet bijzonder. Dat wordt echter goed
gemaakt door de fraaie, roze, paarse of rode bloemen.
Hydrangea
Hortensia's zijn vooral bekend en geliefd omdat ze in de zomer
langdurig en weelderig bloeien. Er zijn veel kruisingen en
cultivars. De samengestelde bloemen zijn blauw, wit, roze,
rood of
paars. Bij sommige soorten en variëteiten zijn ze bolvormig,
bij
andere vormen ze platte schermen. Van die laatste valt de bloeiwijze op
door de grote randbloemen, die onvruchtbaar zijn. Alleen de
klein
blijvende, binnenste bloemen zijn vruchtbaar. De soorten die ik
toepas hebben ook interessant, tropogeen blad: groot en
glanzend
of juist fluwelig. Hortensia's vormen een mooi contrast met bamboe,
zowel qua bladkleur en -vorm als wat betreft de meestal brede vorm van
de gehele plant.
De meeste hortensia's houden van wat zurige grond en halfschaduw. Alle
soorten kunnen in het voorjaar gesnoeid worden om de bloei te
bevorderen. Hortensia bloeit op hout van het voorgaande jaar.
Regelmatig snoeien komt de bloei ten goede.
- Hydrangea anomala
ssp. petiolaris.
Klimhortensia met witte, platte bloemschermen en heldergroen, glanzend
blad. Ideaal als klimmer op een muur op het oosten of noorden. Heeft
tijd nodig om aan de slaan en zich aan de muur te hechten, maar kan
daarna ook 6 meter de lucht in. Alleen snoeien om hem plat op de muur
te houden.
- Hydrangea aspera
ssp. sargentiana, fluweelhortensia. Dit is een opgaande
soort die 250 cm hoog wordt. De bladeren zijn groot en fluwelig.
- Hydrangea macrophylla
is
de meest bekende tuinhortensia. Zie foto. Door het grote donkergroene
blad is hij
zeer geschikt voor de tropische tuin. Staat graag
op een wat vochtige, halfbeschaduwde plaats. Kan dan rijkelijk en heel
lang bloeien. de bloemschermen zijn karakteristiek.
- Hydrangea paniculata
‘Big Ben’is de pluimhortensia. Deze wordt in het
voorjaar
teruggesnoeid tot ongeveer 50 cm en wordt dan toch nog 3 meter hoog met
mooie, rommelige witroze bloemen.
- Hydrangea quercifolia
is een hortensia met grote, fluwelige, gelobte 'eiken'-bladeren. Hij
bloeit in
de zomer met willte pluimen en wordt tot twee meter hoog. De bladeren
krijgen een fraaie, donkerrode herfstkleur. Goed te vermeerderen via
worteluitlopers.
Magnolia
Vooral magnolia
grandiflora
is
door zijn tot 20 cm grote, leerachtige, glanzende ovaalvormige bladeren
en grote bloemen geschikt voor de tropotuin. Het is een wintergroene
sierboom. Deze soort moeten de eerste jaren
winterbescherming hebben, en is vanaf een meter of 2 winterhard.
- M. grandiflora
'Maryland' heeft grote, sterk geurende crêmewitte bloemen.
Wordt tot 5 meter hoog. Geplant in juli 2006, 80 cm hoog.
- M. grandiflora
‘Galissonière’.
Flinke struik (160 cm) gekocht in de uitverkoop bij
tuincentrum. Deze
piramidevormige struik word veredeld op een hoogstam waardoor hij het
uiterlijk van een boom krijgt en uiteindelijk een hoogte kan bereiken
van
10 tot 15 meter. Hij kan ook gesnoeid worden waardoor de hoogte en
breedte
beperkt kan worden. De schors is grijs/bruin en glad. De
geurende grote witte bloemen verschijnen
in juli/september en hebben een doorsnede van 20cm tot 25cm. later
ontstaan de ovale groene viltachtig behaarde vruchten. Winterhardheid
niet 100 procent, afdekken.
- Magnolia kobus.
Dit is een volkomen winterharde kleine boom. Hij bloeit in mei, voordat
hij in blad komt, met witte bloemen.
Nerium
Dit is de van vakantie aan de Middellandse zee en als kuipplant bekende
oleander. Nerium 'Atlas' is een soort die hoog uit het Atlasgebergte in
Marokko komt. Hij zou tot een graad of 15 onder nul winterhard zijn. Ik heb er een ('Col de bashkoune') geplant in juli
2007, een cm of 40 hoog: overleden in de
winter 2007/8. In 2008 'Villa Romaine', ook dood in de eerste winter...
Parrotia
Parrotia persica is een grote struik of kleine boom, afkomstig uit
Iran. De struik bloeit als een toverhazelaar in februari met
oranje bloemen. Fraaie rode herfstkleur.
Physocarpus
Physocarpus opulifolius 'Diabolo' (2010) of blaasspirea heeft
donkerrood blad en bloeit met witte sneeuwballen. De struik wordt
maximaal 200 cm hoog. Kan goed worden teruggezet.
Rhododendron
Overbekende grote struik. Is vanwege het glimmende blad en de
grote
witte, roze of rode bloemen geschikt voor de tropotuin. Verder nog
wintergroen en geschikt voor (half-) schaduw, dus wat wil je nog meer.
Dat ie niet zo bekend was misschien. Houdt van zure grond.
R. hemsleyanum (2008) is een opgaande struik tot kleine
boom (tot
10 meter schijnt het) met groot blad en geurende, witte bloemen.
Rhus
Rhus typhina 'Dissecta' of fluweelboom (2009) heeft mooi lichtgroen,
dubbelgeveerd, varenachtig blad. Hij wordt 250 cm hoog en even breed.
Rode vruchten en mooie herfstkleur. Vormt vrolijke
worteluitlopers en -opschot, vooral als ie gesnoeid wordt.
Stewartia
Stewartia pseudocamelia (2010) is een tot vier meter hoge struik die
doet denken een een Camelia (dat dacht u al). Hij is echter niet
wintergroen. Witte bloemen in juli.
Styrax
Styrax dasyantus (2010) is een struik of kleine boom, afkomstig uit
China. Groot, linde-achtig blad en hangende witte bloemetjes.
Omhoog