Palm

Een palm is haast het symbool van de tropen en dus onmisbaar in een tropotuin. Er is een aantal soorten dat enige mate van winter kan doorstaan.

Naar de vorm van de bladeren kun je waaierpalmen (zoals Trachycarpus) en vederpalmen (zoals Butia en Jubaea) onderscheiden.

De meest winterharde soort in NL is de Trachycarpus fortunei. Ook enkele varianten daarvan (T. wagnerianus, takil, princeps) zijn sterk.

Op de tweede plaats qua winterhardheid komt waarschijnlijk de Butia eriospatha. Dus, begin met een trachy en een butia in de volle grond en daarnaast een paar (goedkopere) palmen naar smaak in een kuip!

Het aanbod in NL van halfwinterharde palmsoorten zoals hier beschreven is de laatste tijd snel toegenomen. Je kunt er (als je een grote wilt) duizenden euro's aan kwijt: kies in elk geval een betrouwbare leverancier. Zie links.

Palm, verzorging

De meeste palmen hebben veel warmte en zon nodig, dus staan graag voor een muur op het zuiden. 's Winters zijn maatregelen nodig tegen strenge vorst. Het belangrijkste is een mulchlaag (schors, bladeren) en bescherming van de groeipunt tegen vocht. Dit vanwege het gevaar van rotting. Dat kan al met een muts of een groter afdak.

Bij strenge vorst zijn drastischer maatregelen nodig. Dat kan zijn inpakken met rietmatten en een muts en/of omwikkelen met kerstverlichting voor extra warmte. Ter geruststelling: naarmate de palm ouder wordt verbetert de winterhardheid. Hij vormt dan als het ware zijn eigen isolatie. In het voorjaar mesten met koemest.

Palm, soorten

De volgende soorten kunnen een beetje of wat meer vorst verdragen en zijn dus toepasbaar in de tropotuin:

butia Butia

Butia's zijn de waarschijnlijk de meest winterharde, stamvormende vederpalmen. De meest toegepaste soorten in NL zijn B. capitata en B. eriospatha.

Ik heb een exemplaar van deze laatste vederpalm voor een muur op het westen (2006).

Winterbescherming: grond droog houden door folie en vorstvrij door schors of zoiets. Groeipunt beschermen, met name tegen rotten dus tegen vocht. De eerste drie winters heb ik mijn eriospatha gemulched en een afdakje gegeven tegen de regen. Hij heeft de eerste twee winters glansrijk doorstaan.

Na de winter van 2008/9 heb ik echter de speren eruit getrokken. Waarschijnlijk is het niet zozeer te koud geweest als wel dat de koudeperiode te lang was.

chamaerops humilis Chamaerops

Chamaerops is een in Zuid Europa inheemse waaierpalm. Geschikt voor een warme en vooral droge plek.

C. humilis (2009) stoelt vooral breed uit. Dood door kou in de winter 2009 / 2010.
C. humilis 'Vulcano' (2009) is een struikvormig palmpje dat inheems is in het Middellandse zeegebied.
C. humilis cerifera (2009) is afkomstig uit het Atlasgebergte en is blauwachtig van kleur.

Jubaea

Jubaea chilensis (2007) is een meer bekende vederpalm dan de Butia. Het is een langzame groeier. Deze palm kan in NL meters hoog worden schijnt het. Groeipunt in de winter goed drooghouden en eventueel preventief tegen schimmel spuiten.

Na de winter van 2008/9 heb ik de speren eruit getrokken.

Phoenix

Phoenix canariensis of Canarische dadelpalm is een snelgroeiende vederpalm. Velen zullen hem kennen van de landen rondom de Middellandse Zee. De foto is op Kreta genomen. Kan 's zomers goed in een pot in de tuin, op een warme zonnige plek. 's Winters moet hij naar binnen want hij is niet winterhard.
Phoenix roebelinii is een kleinere vederpalm die tot 3 meter hoog wordt. Kan slechts enkele graden vorst verdragen, dus moet 's winters naar binnen. 's Zomers op een warme plek buiten, veel water en zo nu en dan mest.'s Winters liefst bij een graad of 10, betrekkelijk droog houden.

Rhapidophyllum

Rhapidophyllum hystrix (2009) is struikerige waaierpalm. Vormt opschot. Het is een langzame groeier en zou als ik de diverse fora moet geloven wel eens nummer drie kunnen zijn op de winterhardheids-hitlijst. Houdt van halfschaduw en humeuze, vochthoudende grond. Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd.

Rhopalostylis

De Rhopalostylis sapida (Nikau palm) is een Nieuw Zeelandse palmsoort. Hij komt voor op het Noordereiland, maar ook op het Zuidereiland en zover zuidelijk als de Chatham Islands. Groeit langzaam en kan enkele graden vorst verdragen. Jonge exemplaren houden niet van direct zonlicht en de groei stagneert als het te warm is. Een buitenbeentje onder de palmen dus!

Sabal

Dit is een vrijwel stamloze kleinblijvende palmsoort, afkomstig uit de moerassige bosgebieden in het zuidoosten van de V.S. Hij behoort tot de meest winterharde palmsoorten (-20 graden). Een trage groeier met relatief groot blauwgroen blad. Houdt van vochtige, maar wel goed gedraineerde grond. Vraagt ook een zo zonnig mogelijke standplaats. Vrij jonge planten kunnen al bloeiwijzen produceren met grote aantallen kleine witte, uitermate geurige bloemetjes, waarna de plant vervolgens al zaden vormt.

Sabal minor (2009) is een langzaam groeiende, stamloze palm. Geschikt voor een warme plek. Heeft de koude winter van 2009 / 2010 in de volle grond doorstaan.

Syagrus

Syagrus romanzoffiana sp. 'Santa Catarina' (2009) is een fraaie, ranke, snelgroeiende palm. Sterke plant, verdraagt waarschijnlijk tot 10 graden onder nul. Geschikt voor een beschutte, zonnige plek met vochtige, voedzame grond.

trachycarpus nova Trachycarpus

De uit Zuid-oost Azië afkomstige 'Trachie' is de meest geschikte palm voor ons klimaat. Hij is zo goed als winterhard en kan in Nederland drie meter hoog worden. Hij groeit als ie eindelijk goed is aangeslagen vrij snel. Dat aanslaan kan wel enkele jaren duren. Mulch is altijd goed, heeft verder alleen winterbescherming nodig bij zeer strenge vorst. Eventueel preventief middel tegen schimmel gebruiken. Er zijn verschillende ondersoorten:

T. fortunei (2007, 2008) is de meest bekende en het gemakkelijkst verkrijgbaar. Tot 1 meter groot, waaiervormig samengesteld blad en een stam die met een dikke laag vezels bedekt is.
T. fortunei spp. 'Nova' (2009). Ondersoort met groot blad, snelle groeier. Heeft de winter 2009 / 2010 niet doorstaan.
T. wagnerianus (2007, 2009). Het blad van deze soort is kleiner (tot 40 cm) dan dat van de fortunei, rechtopstaand en stugger. Hierdoor heeft de palm vaak minder wind- en sneeuwschade.
T. manipur (2009) heeft veel groter en grover blad dan de fortunei en krijgt op den duur een gladde stam. Heeft de winter 2009 / 2010 niet doorstaan.
T. princeps (2009) heeft bladeren met een fraaie, blauwgrijze glans.
T. 'Nainital' (2009) is een snelgroeiende ondersoort met groot blad.
Er zijn nog allerlei andere soorten (o.a. latisectus, nanus, takil).

In de tropotuin is een Trachie of een Waggie onmisbaar!

Trithrinax

Deze soort is afkomstig uit Zuid-Amerika. Het is een waaierpalm uit Zuid-Amerika die tot min 10 graden schijnt te kunnen verdragen. Er zijn in NL exemplaren in de volle grond die 250 hoog zijn. Beetje Kerstverlichting toepassen misschien, vooral als ze klein zijn?

T. acanthocoma (2009) Heeft de winter 2009 / 2010 in de volle grond overleefd.
T. campestris heb ik geen ervaring mee.

Washingtonia

Washingtonia's (filifera, robusta 2009) zijn redelijk gemakkelijk verkrijgbare en relatief goedkope waaierpalmen. Ook groeien ze snel. Voor de volle grond zijn ze jammer genoeg in NL onvoldoende winterhard, alhoewel ze wel een paar graden vorst kunnen hebben. Kuipplant dus. Nota bene: de kenner of wie daarvoor door wil gaan spreekt van een Washie.

jubaea chilensis

Omhoog